iSAGE: Kết nối tri thức, dữ liệu và đổi mới vì doanh nghiệp phát triển bền vững
1. Giới thiệu
Tên tiếng Việt: Nhóm Đổi mới trong phân tích và quản trị bền vững doanh nghiệp
Tên tiếng Anh: Innovation in Sustainability Analytics and Governance for Enterprises
Tên viết tắt: iSAGE
Doanh nghiệp phát triển bền vững cần những quyết định có căn cứ: đầu tư vào đâu, sử dụng nguồn lực như thế nào, quản trị rủi ro ra sao và tạo ra giá trị gì cho xã hội. Đó cũng là những câu hỏi kết nối các hướng nghiên cứu của iSAGE, nhóm nghiên cứu thuộc Khoa Kế toán, Trường Đại học Tôn Đức Thắng.
iSAGE theo đuổi cách tiếp cận liên ngành, kết hợp kế toán, tài chính, quản trị doanh nghiệp, khoa học quản lý và phân tích dữ liệu để nghiên cứu mối quan hệ giữa hiệu quả kinh tế, trách nhiệm giải trình và phát triển bền vững. Nhóm hướng đến chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành tri thức, công cụ và giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp ra quyết định.
Nền tảng học thuật của iSAGE được hình thành từ đội ngũ có chuyên môn bổ trợ cho nhau: nghiên cứu chất lượng thông tin kế toán và hiệu quả đầu tư; tài chính doanh nghiệp và cấu trúc sở hữu; ESG và quản trị khí hậu; đo lường hiệu quả bằng phân tích bao dữ liệu; cùng các ứng dụng khai phá dữ liệu và chuyển đổi số. Những công bố của các thành viên đã tiếp cận nhiều bối cảnh ngành và thị trường, từ doanh nghiệp niêm yết Việt Nam đến các ngành năng lượng, bán dẫn, hàng không và công nghiệp sáng tạo.
Định hướng xuyên suốt của iSAGE là kết nối nghiên cứu có chiều sâu với những vấn đề có ý nghĩa thực tiễn, đưa dữ liệu trở thành cơ sở cho quản trị hiệu quả và tạo giá trị bền vững.
2. Mục tiêu, hướng nghiên cứu, tầm nhìn và sứ mệnh
2.1. Mục tiêu
iSAGE phát triển theo ba mục tiêu gắn kết: nâng cao chất lượng công bố quốc tế; đào tạo và phát triển năng lực nghiên cứu; tạo ra kết quả có khả năng ứng dụng và chuyển giao.
Mục tiêu hằng năm
Công bố 12 bài báo trên các tạp chí thuộc WoS/Scopus, bao gồm ít nhất 01 bài thuộc hạng 5 trở lên theo bảng xếp hạng TDTU, với tư cách tác giả đầu, tác giả nộp bài hoặc tác giả liên hệ.
Mục tiêu trong 05 năm hoạt động
- Phát triển sản phẩm học thuật: Xuất bản ít nhất 01 chuyên khảo; hoặc 02 sách/giáo trình; hoặc 01 sách quốc tế; hoặc 02 chương sách quốc tế được lập chỉ mục trên WoS/Scopus.
- Đào tạo sau đại học: Hướng dẫn tốt nghiệp ít nhất 12 thạc sĩ; hoặc 08 thạc sĩ và 01 nghiên cứu sinh; hoặc 04 thạc sĩ và 02 nghiên cứu sinh.
- Ứng dụng và chuyển giao: Chuyển giao ít nhất 01 công nghệ sản xuất; hoặc thương mại hóa ít nhất 01 sản phẩm khoa học và công nghệ phục vụ cộng đồng; hoặc có 01 sản phẩm khoa học và công nghệ cấp quốc gia được công nhận; hoặc hoàn thành 01 nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp quốc gia hoặc cấp bộ/tỉnh.
Để hiện thực hóa các mục tiêu này, nhóm định hướng phát triển những sản phẩm phù hợp với chuyên môn, như bộ chỉ số đánh giá bền vững, mô hình đo lường hiệu quả, công cụ phân tích dữ liệu và hệ thống hỗ trợ quyết định cho doanh nghiệp.
2.2. Hướng nghiên cứu chính
Các lĩnh vực nghiên cứu của iSAGE gồm kế toán và tài chính; quản trị chiến lược và chiến lược doanh nghiệp; phát triển bền vững; phân tích dữ liệu; công nghệ và đổi mới, được tổ chức thành ba trụ cột.
Trụ cột 1. Phân tích bền vững và ESG
Nghiên cứu cách doanh nghiệp chuyển hóa các cam kết môi trường, xã hội và quản trị thành hiệu quả hoạt động, khả năng chống chịu và giá trị dài hạn.
Các chủ đề trọng tâm:
- Công bố thông tin ESG, CSR và báo cáo bền vững; chất lượng thông tin và trách nhiệm giải trình.
- ESG trong mối liên hệ với hiệu quả tài chính, giá trị doanh nghiệp, chi phí vốn và rủi ro.
- Vai trò của hội đồng quản trị, cấu trúc sở hữu, quyền lực nhà quản lý và đa dạng giới.
- Vốn trí tuệ, đầu tư R&D và đổi mới trong chiến lược phát triển bền vững.
- Quản trị khí hậu, rủi ro carbon và hiệu quả sử dụng nguồn lực.
Trụ cột 2. Chuyển đổi số và phân tích dữ liệu ứng dụng
Nghiên cứu cách dữ liệu và công nghệ hỗ trợ đo lường, dự báo và nâng cao chất lượng quyết định trong kế toán, tài chính và quản trị.
Các chủ đề trọng tâm:
- Tác động của chuyển đổi số đến hiệu quả tài chính, giá trị doanh nghiệp và các sáng kiến xanh.
- Đo lường hiệu quả và đối sánh bằng phân tích bao dữ liệu — Data Envelopment Analysis (DEA), bao gồm các mô hình động và mô hình mạng lưới.
- Khai phá dữ liệu nhằm nhận diện chi phí phi chính thức, bất thường và các vấn đề quản trị.
- Kết hợp phương pháp kinh tế lượng, phân tích cấu hình và các kỹ thuật phân tích dữ liệu.
- Định hướng phát triển công cụ trực quan hóa và hệ thống hỗ trợ quyết định phục vụ quản trị bền vững.
Trụ cột 3. Tác động xã hội và chính sách
Nghiên cứu những điều kiện thể chế và cơ chế quản trị giúp doanh nghiệp tạo ra giá trị cho các bên liên quan và đóng góp vào các mục tiêu phát triển bền vững.
Các chủ đề trọng tâm:
- Minh bạch, công bố thông tin chống tham nhũng và trách nhiệm của doanh nghiệp.
- Vai trò của chất lượng quản trị quốc gia, môi trường thể chế và cạnh tranh thị trường.
- Tài chính xanh, trái phiếu xanh và các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs).
- Trách nhiệm xã hội, quản trị các tổ chức vì cộng đồng và tác động của quyết định quản lý.
- Xây dựng khuyến nghị chính sách dựa trên bằng chứng nghiên cứu.
Ba trụ cột được triển khai theo hướng liên kết: nghiên cứu bền vững xác định vấn đề cần giải quyết; phân tích dữ liệu cung cấp bằng chứng và công cụ; nghiên cứu tác động xã hội và chính sách mở rộng giá trị ứng dụng.
2.3. Tầm nhìn
Trở thành nhóm nghiên cứu có uy tín về phân tích và quản trị bền vững doanh nghiệp, có năng lực hợp tác quốc tế và phát triển các giải pháp phù hợp với Việt Nam và các nền kinh tế mới nổi; từng bước tạo nền tảng cho các trung tâm nghiên cứu và sáng kiến liên ngành trong tương lai.
2.4. Sứ mệnh
- Tạo ra tri thức khoa học giúp làm rõ mối quan hệ giữa hiệu quả kinh tế, đổi mới và trách nhiệm xã hội.
- Phát triển các phương pháp và công cụ hỗ trợ doanh nghiệp quản trị bằng dữ liệu.
- Đào tạo thế hệ nhà nghiên cứu có tư duy phản biện, năng lực định lượng và khả năng hợp tác quốc tế.
- Kết nối nhà trường, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan để chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành giá trị thực tiễn.
3. Đội ngũ và thế mạnh nghiên cứu
iSAGE quy tụ các nhà khoa học có chuyên môn bổ trợ trong kế toán, tài chính, quản trị và phân tích dữ liệu. Sự kết hợp giữa kinh nghiệm công bố quốc tế, năng lực định lượng, đào tạo sau đại học và nghiên cứu ứng dụng tạo nền tảng để nhóm giải quyết những vấn đề về hiệu quả doanh nghiệp, minh bạch thông tin và phát triển bền vững.
3.1. GS. Qian Long Kweh — Trưởng nhóm
Thế mạnh: Đo lường hiệu quả, vốn trí tuệ và quản trị doanh nghiệp.
GS. Qian Long Kweh là giáo sư tại School of Management, Canadian University Dubai, đồng thời là Adjunct Prof. của khoa Kế toán Đại học Tôn Đức Thắng. Các lĩnh vực nghiên cứu của ông bao gồm đo lường hiệu quả, vốn trí tuệ, quản trị công ty, kiểm toán và báo cáo tài chính; với công bố trên European Journal of Operational Research, Omega, Journal of Knowledge Management, Journal of Intellectual Capital và International Review of Financial Analysis.
GS.Kweh đã công bố 130 bài báo WoS/Scopus, xuất bản 03 giáo trình và 05 chương sách, chủ nhiệm 03 đề tài quốc tế. Các giải thưởng nghiên cứu và huy chương tại triển lãm sáng chế, đổi mới sáng tạo bổ sung kinh nghiệm phát triển sản phẩm ứng dụng, phù hợp với định hướng chuyển giao của iSAGE.
Các nghiên cứu gần đây mở rộng sang quan hệ giữa chiến lược doanh nghiệp, ESG và hiệu quả hoạt động, cũng như chiến lược ứng phó biến đổi khí hậu. Chuyên môn này tạo điểm kết nối quan trọng cho iSAGE giữa nguồn lực tri thức, cơ chế quản trị và năng lực cạnh tranh bền vững.
3.2. PGS.TS. Lê Thị Mỹ Hạnh — Thành viên chủ chốt
Thế mạnh: Chất lượng thông tin kế toán, hiệu quả đầu tư và quản trị bền vững trong các nền kinh tế mới nổi.
Các nghiên cứu của PGS.TS. Lê Thị Mỹ Hạnh tập trung vào chất lượng báo cáo tài chính và hiệu quả đầu tư; quyền lực CEO, sở hữu nước ngoài và quản trị lợi nhuận; vốn trí tuệ, R&D, ESG và hiệu quả doanh nghiệp. Công bố của Cô kết nối những vấn đề cốt lõi của kế toán với quyết định đầu tư và quản trị bền vững.
PGS.Hạnh đã công bố 30 bài báo WoS/Scopus, xuất bản 07 sách, chủ nhiệm 02 đề tài của hiệp hội nghề nghiệp và 01 đề tài quốc tế, và hướng dẫn thành công 01 nghiên cứu sinh cùng nhiều thạc sĩ; Giải thưởng bài báo tại ICFE 2018, ghi nhận bài báo được trích dẫn nhiều của Wiley giai đoạn 2020–2021 và thành tích hướng dẫn nhiều nhóm sinh viên đạt giải thưởng cấp Bộ. Kinh nghiệm nghiên cứu và đào tạo này củng cố khả năng của iSAGE trong việc gắn nghiên cứu quốc tế với thực tiễn doanh nghiệp Việt Nam và phát triển đội ngũ nghiên cứu kế cận.
3.3. GS. Irene Wei Kiong Ting — Thành viên chủ chốt
Thế mạnh: Tài chính doanh nghiệp, cấu trúc vốn, quản trị công ty và đánh giá ESG.
GS. Irene Wei Kiong Ting là giáo sư tài chính tại Universiti Malaysia Pahang Al-Sultan Abdullah, Malaysia; đồng thời là Adjunct Prof. của khoa Kế toán Đại học Tôn Đức Thắng. Chuyên môn của GS.Ting bao gồm đo lường hiệu quả, tài chính hành vi, quản trị doanh nghiệp, vốn trí tuệ và cấu trúc vốn.
GS.Ting đã công bố 115 bài báo WoS/Scopus, xuất bản 04 sách/chương sách quốc tế, chủ nhiệm 02 đề tài cấp quốc gia và 02 đề tài quốc tế, hướng dẫn thành công 06 nghiên cứu sinh và 03 thạc sĩ. Vai trò Tổng biên tập International Journal of Industrial Management bổ sung kinh nghiệm biên tập học thuật và phát triển chất lượng công bố cho nhóm. GS. Ting chủ trì các dự án xây dựng điểm số ESG tổng hợp cho những ngành có tác động lớn tại Malaysia và trong nghiên cứu hợp tác Malaysia–UAE, cùng các dự án về ESG và hiệu quả doanh nghiệp niêm yết. Đây là nền tảng phù hợp để iSAGE phát triển nghiên cứu so sánh quốc tế, thước đo ESG và phân tích mối liên hệ giữa bền vững với quyết định tài chính.
3.4. GS. Nguyễn Huy Tâm — Thành viên chủ chốt
Thế mạnh: Quản trị doanh nghiệp, trách nhiệm giải trình, quản trị khí hậu và rủi ro tài chính.
Các công bố của GS. Nguyễn Huy Tâm tiếp cận những vấn đề như cấu trúc sở hữu và công bố thông tin khí hậu; quản trị khí hậu và rủi ro carbon; quyền kiểm soát và trách nhiệm xã hội; đãi ngộ nhà quản lý và đổi mới môi trường; cùng trách nhiệm chính trị của doanh nghiệp.
GS. Tâm đã chủ nhiệm 05 đề tài quốc tế, công bố 20 bài báo WoS/Scopus, xuất bản 02 chương sách quốc tế và hướng dẫn thành công 06 nghiên cứu sinh. Vai trò Đồng Chủ tịch nhóm chuyên môn về quản trị công ty thuộc British Academy of Management và Phó Tổng biên tập của 03 tạp chí Scopus/ESCI củng cố năng lực kết nối học thuật quốc tế của iSAGE. Nghiên cứu của GS. Tâm được công bố trên Corporate Governance: An International Review, Accounting Forum, Energy Economics, Business & Society và Business Strategy and the Environment. Thế mạnh này mở rộng chiều sâu của iSAGE về thể chế, trách nhiệm của doanh nghiệp và các cơ chế quản trị hỗ trợ chuyển đổi bền vững.
3.5. GS.TS. Wen-Min Lu — Thành viên chủ chốt
Thế mạnh: Khoa học quản lý, DEA, đối sánh hiệu quả và phân tích quyết định.
GS.TS. Wen-Min Lu, thuộc Chinese Culture University, Đài Loan, có chuyên môn về kinh tế quản lý, chiến lược doanh nghiệp, trách nhiệm xã hội, quản lý môi trường và nghiên cứu vận trù. Ông có các đóng góp về DEA và đánh giá hiệu quả, đồng thời tham gia những dự án xây dựng hệ thống phân tích ngành thông minh trên nền tảng đám mây.
GS. Lu đã công bố 203 tbài báo WoS/Scopus, chủ nhiệm 03 đề tài quốc tế, với h-index 39 và 4.710 lượt trích dẫn. Ông được ghi nhận trong danh sách 2% nhà khoa học có ảnh hưởng nhất thế giới vào các năm 2020, 2021, 2022 và 2024. Năng lực phương pháp và kinh nghiệm ứng dụng của GS.Lu là nền tảng quan trọng để iSAGE phát triển mô hình đánh giá đa chiều, công cụ đối sánh và hệ thống hỗ trợ quyết định, kết nối hiệu quả kinh tế với hiệu quả môi trường.
3.6. TS. Phan Hoài Vũ — Thành viên
Thế mạnh: Chất lượng báo cáo tài chính, hiệu quả đầu tư và ứng dụng dữ liệu trong nghiên cứu doanh nghiệp.
TS. Phan Hoài Vũ có công bố về chất lượng báo cáo tài chính và hiệu quả đầu tư của doanh nghiệp sản xuất Việt Nam, xem xét vai trò của các đặc điểm doanh nghiệp. TS. Vũ cũng tham gia nghiên cứu ứng dụng khai phá dữ liệu để phát hiện chi phí phi chính thức trong doanh nghiệp.
TS. Vũ đã công bố 03 bài báo WoS/Scopus. Các hướng nghiên cứu này bổ trợ cho iSAGE trong việc kết nối thông tin kế toán với phân bổ nguồn lực, quyết định đầu tư và nhận diện vấn đề quản trị thông qua dữ liệu.
3.7. TS. Trần Thị Thu — Thành viên
Thế mạnh: Sở hữu nước ngoài, cạnh tranh thị trường, quản trị công ty và rủi ro doanh nghiệp.
Các công bố của TS. Trần Thị Thu tập trung vào tác động của sở hữu nước ngoài và cạnh tranh thị trường đến hiệu quả doanh nghiệp; vai trò trung gian của quản trị công ty; cùng quan hệ giữa sở hữu nước ngoài, quản trị lợi nhuận và rủi ro.
TS. Thu đã công bố 07 bài báo WoS/Scopus. Một điểm đáng chú ý là việc sử dụng hồi quy phân vị và phân tích so sánh định tính tập mờ (fsQCA) trong nghiên cứu. Những cách tiếp cận này bổ sung cho iSAGE khả năng phân tích sự khác biệt giữa các nhóm doanh nghiệp và những tổ hợp điều kiện dẫn đến kết quả hoạt động khác nhau.
3.8. TS. Nguyễn Thị Kim Tuyến — Thành viên
Thế mạnh: ESG, đặc điểm hội đồng quản trị, chất lượng kiểm toán và khai phá dữ liệu.
TS. Nguyễn Thị Kim Tuyến nghiên cứu tài chính và bền vững, chuyển đổi số và hiệu quả doanh nghiệp. Các công bố cụ thể đề cập đến đặc điểm hội đồng quản trị, dịch vụ đảm bảo của kiểm toán và quản trị lợi nhuận; ESG và hiệu quả doanh nghiệp trong bối cảnh có thành viên nước ngoài trong hội đồng quản trị và định hướng xuất khẩu; cùng ứng dụng khai phá dữ liệu để phát hiện chi phí phi chính thức.
TS.Tiến đã công bố 03 bài báo WoS/Scopus. Chuyên môn này tạo cầu nối cho iSAGE giữa quản trị, độ tin cậy của thông tin và phân tích dữ liệu, đồng thời hỗ trợ mở rộng nghiên cứu ESG trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
3.9. ThS. Dương Hiển Khánh — Thành viên
Thế mạnh: Báo cáo bền vững, chuyển đổi số và hệ quả tài chính của công bố thông tin.
Các công bố của ThS. Dương Hiển Khánh tập trung vào tác động của báo cáo bền vững đến chính sách cổ tức, chi phí vốn, giá trị doanh nghiệp, hiệu quả tài chính và rủi ro; công bố thông tin SDGs; công bố chống tham nhũng và quản trị lợi nhuận; cùng vai trò của trái phiếu xanh.
Thầy Khánh đã công bố 07 bài báo WoS/Scopus. Nghiên cứu về số hóa doanh nghiệp của Thầy Khánh, công bố trên Journal of Applied Accounting Research, xem xét đồng thời giá trị doanh nghiệp, hiệu quả tài chính và các sáng kiến xanh tại Việt Nam. Hướng nghiên cứu này bổ sung cho iSAGE khả năng kết nối chuyển đổi số, minh bạch thông tin và kết quả phát triển bền vững.
4. Giá trị kết nối của iSAGE
Từ chuyên môn và công bố của các thành viên, iSAGE định hình một nền tảng nghiên cứu với bốn thế mạnh bổ trợ:
- Chiều sâu về kế toán và quản trị: Làm rõ chất lượng thông tin, trách nhiệm giải trình và cơ chế ra quyết định trong doanh nghiệp.
- Năng lực phân tích đa phương pháp: Kết hợp kinh tế lượng, DEA, phân tích cấu hình và khai phá dữ liệu để tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ.
- Khả năng kết nối bền vững với hiệu quả kinh tế: Nghiên cứu ESG trong mối liên hệ với đầu tư, đổi mới, tài chính, rủi ro và năng lực cạnh tranh.
- Nền tảng hợp tác và phát triển ứng dụng: Kết nối chuyên môn quốc tế với dữ liệu và vấn đề thực tiễn tại Việt Nam, hướng đến các công cụ và giải pháp có khả năng chuyển giao.
Với định hướng đó, iSAGE mong muốn trở thành đối tác nghiên cứu của các trường đại học, doanh nghiệp, tổ chức nghề nghiệp và cơ quan quản lý trong những sáng kiến về quản trị bền vững, chuyển đổi số và phân tích dữ liệu.
iSAGE — Từ bằng chứng khoa học đến quyết định quản trị, từ đổi mới đến giá trị bền vững.
